Plant niwroamrywiol a’u teuluoedd yn Ne Cymru i dderbyn cymorth hanfodol diolch i Grant o £60,000 gan Seiri Rhyddion De Cymru

28 Hydref 2026

Bydd dros 100 o blant niwroamrywiol a’u teuluoedd ym Merthyr Tudful a thu hwnt yn cael cymorth hanfodol cyn diagnosis ac ymyrraeth gynnar wedi’i theilwra, diolch i grant o £60,000 gan Seiri Rhyddion De Cymru i Home-Start Cymru.

Bydd y cyllid yn cefnogi prosiect Calm, connect, thrive Home-Start Cymru dros y ddwy flynedd nesaf, gan ddarparu cymorth uniongyrchol yn y cartref i tua 100 o blant dan 11 oed a’u teuluoedd bob blwyddyn ym Merthyr Tudful. Yn ogystal â chymorth uniongyrchol i deuluoedd, bydd Cydlynydd Teuluoedd Niwroamrywiaeth y prosiect yn datblygu hyfforddiant ac adnoddau arbenigol i’w rhannu ar draws 19 ardal awdurdod lleol, gan ymgorffori arbenigedd niwroamrywiaeth mewn gwasanaethau craidd a bod o fudd i filoedd o deuluoedd ledled Cymru yn y dyfodol.

Mae’r fenter yn mynd i’r afael â bwlch critigol mewn gwasanaethau ar adeg pan fo teuluoedd yn wynebu arosiadau hir o ddwy i dair blynedd am asesiadau niwroddatblygiadol, gyda rhestrau aros y bwrdd iechyd lleol yn codi 56 y cant rhwng 2023 a 2025. Mae Merthyr Tudful yn un o’r ardaloedd mwyaf difreintiedig yng Nghymru, gyda 34 y cant o blant yn byw mewn amddifadedd incwm, ffactor sy’n gwaethygu’r heriau y mae teuluoedd yn eu hwynebu wrth aros am gymorth. Heb ymyrraeth gynnar, mae plant yn wynebu risg uwch o ddatblygu anawsterau iechyd meddwl, osgoi’r ysgol a gwaharddiad.

Drwy’r prosiect, mae Home-Start Cymru yn darparu cymorth sy’n ystyriol o drawma ac yn canolbwyntio ar y teulu. Gan ddechrau gyda phedwar ymweliad cartref wythnosol ac yna tua chwe mis o eiriolaeth barhaus, mae’r Cydlynydd Teuluoedd Niwroamrywiaeth yn cyd-gynhyrchu cynlluniau gweithredu wedi’u teilwra i helpu teuluoedd i reoli ymddygiad, gwella rheoleiddio emosiynol a sefydlu arferion cadarnhaol. Mae teuluoedd hefyd yn cael eu harwain drwy lwybrau diagnostig a’u cysylltu â rhwydweithiau cymorth cymheiriaid niwroamrywiaeth.

Nod y prosiect yw gwella gwydnwch rhieni, gwella lles emosiynol plant a lleihau unigedd cymdeithasol, gan dargedu newid cadarnhaol i o leiaf 75 y cant o’r teuluoedd sy’n cymryd rhan.

Daw’r grant gan Seiri Rhyddion De Cymru drwy Elusen y Seiri Rhyddion, a ariennir gan Seiri Rhyddion, eu teuluoedd a’u ffrindiau o bob rhan o Gymru a Lloegr.

Jayne Drummond, Prif Weithredwr Home-Start Cymru, a ddywedodd:

“Rydym yn eithriadol o ddiolchgar am y gefnogaeth hael hon gan Seiri Rhyddion De Cymru. Mae teuluoedd sy’n aros am ddiagnosis niwroddatblygiadol yn aml yn teimlo’n unig ac wedi’u llethu wrth lywio rhestrau aros hir. Mae’r cyllid hwn yn ein galluogi i ddarparu cymorth ymarferol ar unwaith yn y cartref pan fydd teuluoedd ei angen fwyaf, gan roi i rieni yr hyder a’r offer i roi’r dechrau gorau mewn bywyd i’w plant.”

Robert Payne o Seiri Rhyddion De Cymru, a ddywedodd:

“Rwy’n falch iawn o gefnogi Home-Start Cymru a’r gwaith hanfodol sy’n cael ei wneud drwy brosiect Calm, connect, thrive. Mae teuluoedd sy’n wynebu blynyddoedd ar restrau aros angen arweiniad tosturiol ac ymarferol nawr, nid flynyddoedd yn ddiweddarach. Drwy gamu i mewn i gartrefi a chynnig ymyrraeth gynnar wedi’i theilwra ledled Merthyr Tudful a thu hwnt, mae’r rhaglen hon yn rhoi i rieni a phlant y sefydlogrwydd, yr hyder a’r ddealltwriaeth y maent yn eu haeddu.”