Cymorth cyfathrebu cynnar i fabanod a theuluoedd yng Ngwent drwy brosiect gwerth £189,000

Mae Home-Start Cymru wedi sicrhau mwy na £189,000 i helpu babanod a theuluoedd ledled Gwent i adeiladu sylfeini cryf ar gyfer cyfathrebu, bondio a lles yn ystod blynyddoedd cyntaf bywyd.

Bydd y grant o £189,129 gan Sefydliad y 1001 Diwrnod Tyngedfennol (1001 Critical Days Foundation) yn ariannu prosiect tair blynedd newydd, To and Fro: Cefnogi Cyfathrebu Cynnar drwy Rianta Ymatebol, gan gefnogi teuluoedd â babanod rhwng 6 a 15 mis oed a allai fod mewn mwy o berygl o wynebu anawsterau lleferydd, iaith a chyfathrebu.

Bydd y prosiect yn cael ei gyflwyno i ddechrau yn Blaenau Gwent a Thorfaen, cyn ehangu i deuluoedd yng Nghasnewydd a Sir Fynwy.

Bydd Home-Start Cymru yn cyflwyno’r prosiect mewn partneriaeth â Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan, gan ddarparu cymorth ymarferol sy’n seiliedig ar berthnasoedd er mwyn helpu rhieni i ddeall ac ymateb i gyfathrebu cynnar eu babi.

Cefnogi cyfathrebu babanod o’r cychwyn cyntaf

Mae cyfathrebu’n dechrau ymhell cyn i fabi ddweud ei air cyntaf.

Mae edrych, gwenu, gwneud synau, canu, chwarae a chymryd tro yn ffyrdd pwysig o gyfathrebu i fabanod. Mae’r rhyngweithiadau bob dydd hyn yn helpu i adeiladu sylfeini ar gyfer datblygiad lleferydd ac iaith, perthnasoedd, hyder a lles emosiynol.

Drwy To and Fro, bydd Home-Start Cymru yn gweithio ochr yn ochr â rhieni i’w helpu i adnabod y signalau cyfathrebu cynnar hyn a theimlo’n fwy hyderus wrth ymateb i’w babi.

Bydd y cymorth yn cynnwys:

• Ymweliadau cartref gan ddefnyddio adborth fideo myfyriol sy’n canolbwyntio ar gryfderau, gan helpu rhieni i adnabod ac adeiladu ar sgiliau cyfathrebu a rhyngweithio eu babi.
• Sesiynau grŵp i rieni a babanod drwy Ganolfannau Plant Integredig.
• Cymorth gan gyfoedion drwy wirfoddolwyr hyfforddedig Home-Start, gan helpu rhieni i deimlo’n fwy cysylltiedig a llai ynysig.
• Mewnbwn arbenigol gan wasanaethau therapi lleferydd ac iaith, gan gynnwys hyfforddiant, goruchwyliaeth glinigol a sicrwydd ansawdd gan Fwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan.
• Cysylltiadau â gwasanaethau blynyddoedd cynnar ehangach, gan helpu teuluoedd i gael mynediad at gymorth pellach lle bo angen.

Dros dair blynedd, nod y prosiect yw cefnogi 300 o fabanod a’u teuluoedd.

Helpu teuluoedd cyn i anawsterau waethygu

I rai teuluoedd, gall fod yn anodd cael mynediad at gymorth cynnar. Efallai y bydd rhieni’n wynebu unigrwydd, diffyg hyder, iechyd meddwl gwael, pwysau ariannol neu heriau eraill ar yr un pryd â llywio blynyddoedd cyntaf magu plentyn.

Gall babanod dan ddwy oed hefyd syrthio rhwng gwahanol fathau o gymorth, yn enwedig cyn iddynt gael mynediad at ddarpariaeth fwy strwythuredig yn y blynyddoedd cynnar.

Nod To and Fro yw darparu cymorth ar adeg bwysig yn natblygiad babi, gan helpu teuluoedd i feithrin hyder a chryfhau eu perthynas â’u babi cyn i bryderon ynghylch cyfathrebu ddod yn fwy sylweddol.

Mae’r dull yn seiliedig ar y ddealltwriaeth y gall rhyngweithiadau bach bob dydd wneud gwahaniaeth mawr.

Drwy helpu rhieni i sylwi ar yr hyn y mae eu babi yn ei gyfathrebu ac ymateb mewn ffyrdd sy’n annog rhyngweithio, nod y prosiect yw cryfhau cyfathrebu cynnar a’r berthynas rhwng rhiant a babi.

Rhoi’r dechrau gorau mewn bywyd i bob babi yng Ngwent

Mae’r prosiect yn rhan o waith ehangach ledled Gwent i fynd i’r afael ag anghydraddoldebau a gwella canlyniadau i blant a theuluoedd.

Gwent yw rhanbarth Marmot cyntaf Cymru, gyda gwasanaethau cyhoeddus yn cydweithio i fynd i’r afael â’r ffactorau ehangach sy’n dylanwadu ar iechyd a lles, a rhoi’r dechrau gorau posibl mewn bywyd i bob babi a phlentyn.

Mae dull Home-Start Cymru yn ategu’r gwaith hwn drwy ddod â chymorth ataliol sy’n canolbwyntio ar y teulu yn nes at ble mae teuluoedd yn byw.

Bydd y prosiect hefyd yn cryfhau cysylltiadau rhwng teuluoedd, Ymwelwyr Iechyd, gwasanaethau therapi lleferydd ac iaith, Canolfannau Plant Integredig a gwasanaethau blynyddoedd cynnar eraill, gan helpu teuluoedd i gael y cymorth cywir ar yr adeg gywir.

Adeiladu ar ganlyniadau cynnar addawol

Mae To and Fro yn adeiladu ar y dysgu o brosiect peilot blaenorol a gyflwynwyd gan Home-Start Cymru yng Ngwent.

Yn ystod y prosiect hwnnw, canfu Home-Start Cymru fod pob rhiant a gymerodd ran wedi cynyddu eu hymatebolrwydd, tra bod hyder rhieni wrth helpu eu plentyn i ddysgu siarad wedi cynyddu o 5.2 i 8.5 allan o 10.

Bydd y prosiect tair blynedd newydd yn mynd â’r dull hwn ymhellach drwy weithio gyda theuluoedd yn gynharach, pan fydd babanod rhwng 6 a 15 mis oed a’u cyfathrebu, perthnasoedd a’u datblygiad cymdeithasol yn datblygu’n gyflym.

Bydd y prosiect hefyd yn cael ei werthuso er mwyn deall beth sy’n gweithio a sut y gellid rhannu’r model yn ehangach ledled Gwent a Chymru.

Cydweithio i gefnogi teuluoedd

Dywedodd Jayne Drummond, Prif Weithredwr Home-Start Cymru:

“Mae’r rhyngweithiadau cynharaf rhwng babi a’r oedolion o’i gwmpas yn eiliadau syml, bob dydd, ond gallant gael effaith barhaol.

“Bydd y grant hwn yn ein helpu i weithio ochr yn ochr â rhieni ledled Gwent ar adeg bwysig iawn, gan eu helpu i deimlo’n fwy hyderus, yn llai ynysig ac yn fwy abl i gefnogi cyfathrebu a lles eu babi.

“Rydym yn falch iawn o weithio gyda Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan a theuluoedd lleol i brofi model a allai gefnogi llawer mwy o fabanod ledled Cymru yn y dyfodol.”

Dywedodd Eryl Powell, Ymgynghorydd Iechyd Cyhoeddus ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan:

“Mae To and Fro yn brosiect cydweithredol cyffrous a fydd yn cefnogi ac yn grymuso rhieni a gofalwyr i feithrin cyfathrebu ymatebol a chysylltiad â’u babanod.

“Mae’r holl dystiolaeth yn dangos bod sgiliau cyfathrebu, lleferydd ac iaith yn hanfodol bwysig ar gyfer datblygiad iach a lles plant.”

Dywedodd Will Quince, Prif Weithredwr Sefydliad y 1001 Diwrnod Tyngedfennol:

“Mae misoedd cyntaf bywyd babi yn llawn cyfathrebu, ymhell cyn i fabi allu dweud ei eiriau cyntaf. Pan fydd rhieni a gofalwyr yn cael eu cefnogi i sylwi ar eiliadau o gysylltiad bob dydd, ymateb iddynt a’u rhannu, gall babanod adeiladu sylfeini ar gyfer iaith, perthnasoedd a lles gydol oes.”

Cefnogi teuluoedd ledled Cymru

Mae Home-Start Cymru yn cefnogi teuluoedd ledled Cymru sy’n wynebu heriau gan gynnwys unigedd, tlodi, anawsterau iechyd meddwl, anabledd ac anghenion dysgu ychwanegol.

Ar hyn o bryd, mae’r elusen yn gweithio mewn 19 o 22 ardal awdurdod lleol Cymru, gan gefnogi tua 1,250 o deuluoedd bob blwyddyn drwy ymweliadau cartref, gweithgareddau cymunedol a grwpiau cymorth gan gyfoedion.

Mae prosiect To and Fro yn adeiladu ar y dull hwn sy’n canolbwyntio ar deuluoedd, gan gyfuno arbenigedd proffesiynol â’r cymorth dibynadwy sy’n seiliedig ar berthnasoedd a ddarperir gan staff a gwirfoddolwyr Home-Start Cymru.

Drwy weithio gyda theuluoedd yn gynnar, nod y prosiect yw helpu rhieni i deimlo’n fwy hyderus, cryfhau perthnasoedd rhwng rhieni a babanod a rhoi’r sylfeini gorau posibl i fabanod ar gyfer cyfathrebu, dysgu, datblygiad a lles.

Am To and Fro

Mae To and Fro: Cefnogi Cyfathrebu Cynnar drwy Rianta Ymatebol yn brosiect cyfathrebu cynnar tair blynedd ar gyfer teuluoedd â babanod rhwng 6 a 15 mis oed.

Caiff y prosiect ei gyflwyno gan Home-Start Cymru mewn partneriaeth â Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan, gyda chyllid gan Sefydliad y 1001 Diwrnod Tyngedfennol.

Bydd yn gweithredu i ddechrau yn Blaenau Gwent a Thorfaen, cyn ehangu i Gasnewydd a Sir Fynwy, gyda’r nod o gefnogi 300 o fabanod a theuluoedd dros dair blynedd.

Am Home-Start Cymru

Mae Home-Start Cymru yn elusen yng Nghymru sy’n cefnogi teuluoedd â phlant ifanc ledled Cymru. Drwy staff a gwirfoddolwyr hyfforddedig, mae’r elusen yn darparu cymorth ymarferol ac emosiynol i deuluoedd sy’n wynebu amrywiaeth o heriau.

Nod Home-Start Cymru yw helpu teuluoedd i feithrin hyder, lleihau unigedd a rhoi’r dechrau gorau posibl mewn bywyd i blant.